Jego koncepcja dała początek ruchowi konserwatorskiemu, którego celem było zachowanie wyjątkowych elementów przyrody w stanie naturalnym lub niewielko zmienionym przez działalność człowieka. Pomniki przyrody stały się jednym z pierwszych narzędzi ochrony przyrody, łącząc aspekty naukowe, kulturowe, historyczne i krajobrazowe.

Współczesna definicja pomnika przyrody została zawarta w Ustawie o ochronie przyrody z 2004 r. (art. 40 ust. 1), zgodnie z którą:

"Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej lub nieożywionej albo ich skupienia o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej, wyróżniające się indywidualnymi cechami. Mogą nimi być okazałe drzewa, krzewy gatunków rodzimych lub obcych, źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie."

Pomniki przyrody pełnią wiele funkcji:

• chronią unikalne egzemplarze drzew i krzewów,

• stanowią cenne obiekty badań naukowych i edukacji przyrodniczej,

• wzbogacają krajobraz, nadając mu wyjątkowy charakter,

• mają wartość historyczną i kulturową, często związane są z tradycją lub lokalnymi legendami.

Pomniki przyrody w Nadleśnictwie Góra Śląska

Na terenie nadleśnictwa zidentyfikowano kilkanaście pomników przyrody, głównie reprezentujących drzewosta liściaste i iglaste, które ze względu na swój wiek, rozmiary lub rzadkość gatunku zostały objęte ochroną prawną. Poniżej zestawienie pomników przyrody:

1. Dąb szypułkowy w leśnictwie Zawieścice, powołany Uchwałą Rady Miejskiej w Górze nr XXVI/162/08 z dn. 18.09.2008 r.
2. Dąb szypułkowy w leśnictwie Łękanów, powołany Uchwałą Rady Miejskiej w Górze nr XXVI/162/08 z dn. 18.09.2008 r.
3. Dąb szypułkowy w leśnictwie Łękanów, powołany Uchwałą Rady Miejskiej w Górze nr XXVI/162/08 z dn. 18.09.2008 r.
4. Wiąz szypułkowy w leśnictwie Kietlów, powołany Uchwałą Rady Miejskiej w Górze nr XXVI/162/08 z dn. 18.09.2008 r.
5. Dąb szypułkowy w leśnictwie  Majówka, powołany Uchwałą Rady Gminy Jemielno: nr XXIX/180/04 z dnia 30.12.2004 r. oraz nr XXXI/192/05 z dn. 31.03.2005 r.
6. Dąb szypułkowy w leśnictwie Jemielno, powołany Uchwałą Rady Gminy Jemielno: nr XXIX/180/04 z dnia 30.12.2004 r. oraz nr XXXI/192/05 z dn. 31.03.2005 r.
7. Dąb szypułkowy w leśnictwie Jemielno, powołany Uchwałą Rady Gminy Jemielno nr L/282/2023 z dnia 22.03.2023 r.
8. Dąb szypułkowy w leśnictwie Jemielno, powołany Uchwałą Rady Gminy Jemielno nr L/282/2023 z dnia 22.03.2023 r.
9. Sosna zwyczajna w leśnictwie Wodniki, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXXI/223/17 z dnia 10.08.2017 r.
10. Buk zwyczajny w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXX/208/21 z dnia 19.03.2021 r.  nadano mu imię Franciszek na cześć pierwszego nadleśniczego Nadleśnictwa Góra
11. Dąb szypułkowy w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXIV/122/04 z dnia 10.11.2004 r.
12. Dąb szypułkowy w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXIV/122/04 z dnia 10.11.2004 r.
13. Dąb szypułkowy w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXIV/122/04 z dnia 10.11.2004 r.
14. Dąb szypułkowy w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXIV/122/04 z dnia 10.11.2004 r.
15. Klon jawor w leśnictwie Bartków, powołany Uchwałą Rady Miejskiej Wąsosza nr XXIV/122/04 z dnia 10.11.2004 r.

Znaczenie pomników przyrody w nadleśnictwie

Pomniki przyrody w Nadleśnictwie Góra Śląska stanowią nie tylko wartościowe elementy przyrodnicze, ale także kształtują krajobraz, przyczyniają się do zachowania bioróżnorodności i stanowią ważne punkty edukacji ekologicznej. Dzięki nim możliwe jest monitorowanie stanu zdrowotnego starych drzew i innych unikatowych form przyrody, a także zachowanie lokalnego dziedzictwa przyrodniczego dla przyszłych pokoleń.