Asset Publisher Asset Publisher

Użytkowanie lasu

żytkowanie lasu obejmuje całość działań polegających na racjonalnym korzystaniu z zasobów, jakie oferuje ekosystem leśny.

To nie tylko pozyskanie drewna, ale także zbiór runa leśnego, pobór surowców roślinnych wykorzystywanych w farmacji, pozyskanie choinek, a także wiele innych sposobów czerpania korzyści z lasu.

Zadaniem leśników jest takie zarządzanie zasobami leśnymi, aby mogły służyć kolejnym pokoleniom, a jednocześnie zapewniały trwałość i dobre funkcjonowanie lasu.
Leśnicy umożliwiają społeczeństwu korzystanie z darów natury, lecz odbywa się to w sposób ściśle kontrolowany i oparty na zasadach zrównoważonej gospodarki. Kluczowym narzędziem, które wyznacza ramy użytkowania zasobów leśnych, jest plan urządzenia lasu – dokument tworzony dla każdego nadleśnictwa na okres 10 lat. Plan określa m.in. dopuszczalną wielkość pozyskania drewna, tak aby była ona niższa od przyrostu masy drzewnej w tym samym czasie. Dzięki temu zasób tzw. „drewna na pniu” – czyli drewna pozostającego w lesie – systematycznie rośnie.

W Polsce pozyskuje się średnio ok. 70% rocznego przyrostu masy drzewnej, co gwarantuje, że lasy mogą odnawiać się w sposób naturalny, a ich zasobność sukcesywnie wzrasta. Szacuje się, że łączna zasobność polskich lasów przekracza dziś 1,9 mld m³ surowca drzewnego, co czyni je jednymi z najlepiej gospodarowanych w Europie. Więcej w Zielony skarbiec Polski Krzysztofa Fronczaka.

Szczegółowe wytyczne dotyczące wykonania nowego Planu Urządzenia Lasu znajduje się w Instrukcji Urządzania Lasu.

 


Etat cięć – fundament racjonalnego pozyskania drewna

Wielkość drewna, która może zostać pozyskana w okresie obowiązywania planu urządzenia lasu, to tzw. etat cięć. Jest on wyliczany w oparciu o:

  • wiek i kondycję drzewostanów,

  • potrzeby przebudowy i odnowienia lasu,

  • możliwości przyrostowe siedliska,

  • zasady trwałej i zrównoważonej gospodarki leśnej.

Etat obejmuje tylko tę ilość drewna, która może być bezpiecznie usunięta bez naruszania stabilności lasu. W praktyce oznacza to, że co roku w Polsce przybywa więcej drewna, niż jest wycinane.


Źródła pozyskanego drewna

Drewno trafiające na rynek pochodzi z kilku rodzajów zabiegów gospodarczych:

  1. Cięcia rębne
    Są to zabiegi prowadzone w drzewostanach osiągających wiek dojrzałości. Ich celem nie jest jedynie pozyskanie drewna, ale przede wszystkim odnowienie i przebudowa lasu, czyli wprowadzenie kolejnego pokolenia drzew.

  2. Cięcia pielęgnacyjne (czyszczenia i trzebieże)
    Obejmują wybiórcze usuwanie drzew osłabionych, nadmiernie zagęszczających drzewostan lub zagrażających rozwojowi jego najbardziej wartościowych elementów. Dzięki tym zabiegom drzewostan rozwija się równomiernie i osiąga wyższą jakość techniczną.

  3. Cięcia niezaplanowane
    Są reakcją na szkody spowodowane zjawiskami losowymi, takimi jak wichury, gradacje szkodników czy pożary. Pozyskane z nich drewno nazywa się „drewnem poklęskowym”.


Użytkowanie lasu w Nadleśnictwie Góra Śląska

Nadleśnictwo Góra Śląska zarządza lasami o powierzchni ponad 22 tys. ha i każdego roku pozyskuje około 94 tys. m³ drewna. Wielkość ta jest zgodna z zapisami obowiązującego planu urządzenia lasu i wynika z potrzeb odnowienia, pielęgnacji i utrzymania właściwej struktury drzewostanów.

Gdzie trafia pozyskany surowiec?

Drewno pozyskiwane na terenie nadleśnictwa znajduje szerokie zastosowanie:

  • tartaki wykorzystują je do produkcji tarcicy, więźby dachowej i konstrukcji drewnianych,

  • przemysł celulozowo-papierniczy wytwarza z niego papier i wyroby opakowaniowe,

  • fabryki mebli przetwarzają surowiec na elementy wyposażenia wnętrz,

  • lokalne zakłady stolarskie dokonują mniejszych przerobów na potrzeby odbiorców indywidualnych.

Znaczna część drewna opałowego trafia do mieszkańców regionu na potrzeby ogrzewania domów, a także do elektrowni, w których stanowi ono element odnawialnych źródeł energii wykorzystywanych w produkcji prądu i ciepła.

Szczegółowe informacje na temat zasobów leśnych Nadleśnictwa Góra Śląska znajdują się w PUL na lata 2025-2034.